Pensioenstelsel onder druk

Pensioenen staan onder druk. De ouderenorganisaties zien de noodzaak van een nieuw stelsel. Tot die tijd is herstel van vertrouwen nodig.

Pensioenstelsel onder druk
De dekkingsgraad van de pensioenfondsen blijft te laag. Dat blijkt uit cijfers over het 1e kwartaal van 2016. Bij een aantal grote fondsen is de dekkingsgraad zelfs onder de cruciale grens van 90% gedaald. Hierdoor blijft korten op pensioenuitkeringen een reële optie. Dat is niet de route die de ouderenorganisaties voorstaan. Zij pleiten voor een toekomstbestendig pensioenstelsel. We hebben hiervoor een manifest opgesteld met concrete maatregelen.

De toekomst van ons pensioen
Het bereikbare aanvullende pensioen voor werkenden zal de komende jaren aanzienlijk dalen. Dit komt door het jarenlang niet indexeren van de pensioenopbouw (soms zijn er werkelijk korten), een fors verlaagd opbouwpercentage (voor mensen die nu nog werken) en de voorgestelde aanpassing van het financieel toetsingskader (nFTK). Voor gepensioneerden neemt het koopkrachtverlies elk jaar toe. In 2015 hebben de samenwerkende ouderenorganisaties Unie KBO, PCOB, NVOG en NOOM, samen met KNVG, daarom opnieuw fors ingezet op belangenbehartiging rond pensioenen.

Naar een nieuw pensioenstelsel
De overheid werkt samen met de sociale partners aan een nieuw pensioenstelsel. In september 2014 stuurden de ouderenorganisaties hierover een discussienota in. Ook werkten ze een variant uit: het persoonlijk pensioen. Deelnemers kunnen zelf bekijken hoe hun ‘potje’ binnen het pensioenfonds eruitziet, wat jaarlijks de consequenties zijn van de rendementen op beleggingen en wat de gevolgen zijn van het al dan niet opschuiven van ‘gemiddeld langer leven’.

In deze ISDC-aanpak (Individueel Solidair Defined Contribution) is een premieovereenkomst het uitgangspunt, maar worden het beleggingsrisico en het langlevenrisico jaarlijks met elkaar gedeeld. De deelnemer hoeft de pensioenuitkering niet meer aan te kopen op de pensioendatum; de uitkering wordt afgeschreven van de individuele pensioenrekening. Het systeem bevat ook keuzemogelijkheden, met beperkingen.

De staatssecretaris had waardering voor principes van de ouderenorganisaties: langleven- en beleggingsrisico’s moeten worden gedeeld, het systeem moet eenvoudig en goed zijn uit te leggen zijn en enige flexibiliteit moet worden ingebouwd. In het concept-wetsontwerp variabele uitkering is al een aantal van de geformuleerde ISDC-principes ingevoegd.

De druk neemt toe
De druk op het kabinet om maatregelen te nemen neemt toe. Toch laat Jetta Kleinsma in de Telegraaf van 16 maart 2016 weten dat ze het nog te vroeg vindt om een knoop door te hakken over een nieuw pensioenstelsel. Ze wil wachten tot De Nederlandse Bank (DNB) zicht heeft op de herstelplannen van de pensioenfondsen.

Vertrouwen herstellen
De ouderenorganisaties menen dat aanpassing van het pensioenstelsel inderdaad onontkoombaar lijkt om het solidair en betaalbaar te houden. Maar er is veel aan de hand met de pensioenen. Dat leidt tot onrust onder ouderen. De ouderenorganisaties roepen pensioenfondsen, kabinet en parlement daarom op om, onderweg naar een toekomstbestendig pensioenstelsel, maatregelen te nemen die het tanende vertrouwen herstellen. Ze eisen van de overheid maatregelen om verlaging van de pensioenen tegen te gaan en om tijdelijke indexatie van mogelijk te maken. Het is moeilijk uit te leggen dat het vermogen van de pensioenfondsen in de crisisjaren vanaf 2008 tot vandaag is verdubbeld van €650 naar €1200 miljard en dat er desondanks geen geld zou zijn voor indexatie van de pensioenen.

In het manifest doen de ouderenorganisaties nog meer voorstellen voor maatregelen, zoals een aanpassing van de rekenrente waarmee pensioenfondsen hun verplichtingen moeten berekenen.